را از من ايمن بداند در روز رستاخيز او را هراسان كنم و اگر در دنيا از من بترسد در روز قيامت او را ايمن گردانم » . « 1 » امام على عليه السلام مىفرمايند : « الخَوْفُ سِجْنُ النَّفْسِ عَنِ الذُّنُوبِ ، وَرادِعُها عَنِ الْمَعاصى ؛ ترس ، بازداشتگاه نفس از گناهان وجلوگيرندهء آن از نافرمانىهاست » . « 2 » و همان حضرت فرموده است : « مَنْ كَثُرَتْ مَخَافَتُهُ قَلَّتْ آفَتُهُ ؛ آن كه ترس او زياد باشد ، كمتر آسيب ببيند » . « 3 » و فرمود : « الخَوْف مَظَنّة الأمْنِ ؛ ميوهء ترس ، امنيّت است » . « 4 » در جملهء سوم امام مىفرمايند : فقر انسان باهوش را گنگ مىكند و نمىگذارد حرف خود را بزند . روايات در باب فقر فراوان است كه بعضى از روايات فقر را نكوهش مىكند و بعضى از روايات فقر را ستايش مىكنند و ما خلاصهء اين دو دسته روايات را ذكر مىكنيم و سپس به بررسى اين روايات مىپردازيم . در مورد نكوهش فقر ، رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايند : « كادَ الْفَقْرُ أَنْ يَكُونَ كُفْراً ؛ نزديك است كه فقر به كفر بينجامد » . « 5 » و همان حضرت فرموده است : « أللَّهُمَّ إنّى أعوذُ بِكَ مِنَ الْكُفْرِ والفَقْرِ ، فقالَ رجلٌ : أَيَعْدلانِ ؟ قالَ : نَعَم ؛ بارخدايا من از كفر و فقر به تو پناه مىبرم . مردى عرض كرد : آيا اين دو با هم برابرند ؟ فرمود : آرى » . « 6 » ازامام على عليه السلام روايت شده‌است : « الْفَقْرُ الْمَوْتُ الْأَكْبَرُ ؛ فقر ، مرگ بزرگ است » . « 7 »

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 70 ، ص 379 ( 2 ) . ميزان الحكمه ، ج 3 ، ص 183 ( 3 ) . همان مدرك ( 4 ) . ميزان الحكمة ، ج 3 ، ص 186 ( 5 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 307 ( 6 ) . كنز العمال ، به نقل از ميزان الحكمه ، ج 7 ، ص 498 ( 7 ) . نهج البلاغه ، حكمت 163